گفته میشود در آستانه انقلاب فرانسه، ملکه نگونبخت ماری آنتوانت در پاسخ به گزارشهایی مبنی بر اینکه دهقانان توانایی خرید نان را ندارند، گفته است: «بگذارید کیک بخورند.» این داستان بهاحتمالِ قریببهیقین ساختگی است، اما بیانگرِ واقعیتِ آن دوره بود — اشرافیتی که تمامیِ پیوندِ خود را با شرایطِ زندگیِ تودههای مردم از دست داده بود، حتی در حالی که بر فلاکتِ اجتماعیِ فزاینده و نزدیک شدنِ انقلاب نظارت میکرد.
اظهاراتِ این هفتهٔ دونالد ترامپ نیز به همان سنتِ تاریخی تعلق دارد. وقتی از او پرسیده شد که آیا تأثیرِ جنگِ ایالات متحده علیه ایران را بر «وضعیتِ مالیِ آمریکاییها» در نظر گرفته است یا نه، این رئیسجمهورِ گانگسترِ مغرور پاسخ داد: «حتی ذرهای هم نه.»
لحظاتی وجود دارند که واقعیتِ مناسباتِ اجتماعی را آشکار میکنند، و اظهاراتِ ترامپ یکی از آنهاست. او این اظهارات را هنگام ترکِ کاخِ سفید برای سفر به پکن و شرکت در نشستی با شی جین پینگ، رئیسجمهورِ چین، بیان کرد.
ترامپ تلاش کرد سخنانِ خود را در چارچوبِ خطرِ دستیابیِ ایران به سلاحِ هستهای مطرح کند. او گفت: «تنها چیزی که هنگامِ صحبت دربارهٔ ایران اهمیت دارد این است که آنها نباید به سلاحِ هستهای دست پیدا کنند. من به وضعیتِ مالیِ آمریکاییها فکر نمیکنم. به هیچکس فکر نمیکنم.
خطرِ قریبالوقوعِ بمبِ اتمیِ ایرانی «دروغِ بزرگی» بوده که کاخِ سفید از آغاز جنگ ترویج کرده است. این تهدید از سویِ مفسرانی که شناختی از ایران دارند، و همچنین از سویِ دستگاهِ نظامی ـ اطلاعاتیِ ایالات متحده، بهطور گسترده رد شده است. هیچ دلیلی وجود ندارد که باور کنیم ترامپ خود نیز به این افسانه باور دارد — بهویژه با توجه به اینکه او تابستانِ گذشته مدعی شد که حملاتِ هوایی به تأسیساتِ هستهایِ ایران آنها را «بهکلی نابود کرده است.»
اظهاراتِ ترامپ مبنی بر اینکه به تأثیرِ جنگِ ایران بر هزینههای زندگیِ مردمِ کارگرِ آمریکا اهمیتی نمیدهد، بهخودیِ خود گویاست. او این را گفت، و واقعاً هم منظورش همین بود. طبقهٔ حاکمهِ آمریکا خواستارِ آن است که طبقهٔ کارگر هزینهٔ این جنگ را بپردازد.
ادعای ترامپ مبنی بر اینکه به وضعیتِ مالیِ هیچ آمریکایی فکر نمیکند، البته دروغ است. او دائماً به وضعیتِ مالیِ الیگارشهای میلیاردر، تنها پایگاهِ اجتماعیاش، همان لایه اجتماعیای که او را پدید آورده، فکر میکند. این واقعیت با فرودِ هواپیمایِ ایر فورس وان در پکن، که حاملِ ترامپ و بسیاری از دستیارانِ ارشدِ او و همچنین جمعی از سرمایهدارانِ برجستهٔ آمریکایی — ایلان ماسک، تیم کوک از اپل، جنسن هوانگ از انویدیا، لری فینک از بلک راک، استیون شوارتزمن از بلک استون، رابرت اورتبرگ، مدیرعامل بوئینگ، جین فریزر، مدیرعامل سیتیگروپ و مدیرانِ اجراییِ کارگیل، جیای آئرواسپیس، گلدمن ساکس، میکرون تکنولوژی، کوالکام، ویزا و دیگران — بود، به نمایش گذاشته شد.
ارزشِ خالصِ داراییهای حلقهٔ الیگارشهای همراهِ ترامپ، که برای جابهجاییِ آنها به دو هواپیما نیاز بود، در مجموع بیش از یک تریلیون دلار است.
در حالی که ترامپ به دنبال انعقاد قراردادهایی است که وال استریت و سیلیکونولی را ثروتمندتر خواهد کرد، کارگران زیرِ فشارِ موجِ تازهای از افزایشِ هزینههای زندگی در حالِ خرد شدناند. دستمزدهای واقعی در ماهِ آوریل کاهش یافت، زیرا قیمتها از حقوقِ دریافتی پیشی گرفتند. هزینههای انرژی — که تا حد زیادی ناشی از جنگِ ایران و اختلال در کشتیرانی از طریقِ تنگه هرمز است — به یکی از عواملِ اصلیِ تشدیدِ تورم بدل شده است. تورمِ عمومی در ماهِ آوریل به ۳.۸ درصد رسید که نسبت به ۳٫۳ درصد در ماهِ مارس، بالاترین میزان از سالِ ۲۰۲۳ به شمار میرود. ققیمتِ بنزین ۲۸ درصد و بهایِ نفتِ کوره ۵۴ درصد افزایش یافت. حتی بدونِ احتسابِ موادِ غذایی و انرژی نیز تورمِ هستهای به ۲٫۸ درصد رسید که نسبت به ۲٫۶ درصدِ ماهِ قبل افزایش نشان میدهد.
این شوک اکنون در حالِ سرایت به سراسرِ زنجیرهٔ تأمین و هزینههای مواد غذایی است. وزارتِ کار گزارش داد که قیمتهای عمدهفروشی در ماه آوریل ۶ درصد افزایش یافتهاند، بزرگترین جهش در سه سال گذشته، چونکه هزینههای بالاترِ سوخت و حملونقل پیش از رسیدن به مصرفکنندگان به مراحلِ بعدیِ زنجیرهٔ تأمین منتقل میشوند. شاخصِ اصلیِ قیمتهای تولیدکننده، بدونِ احتسابِ مواد غذایی و انرژی، نسبت به یک سال پیش ۵.۲ درصد بالاتر بود. سوختِ دیزل — شریانِ حیاتیِ حملونقلِ جادهای و کشتیرانی — در ماه آوریل ۱۲.۶ درصد جهش کرد. تورمِ مواد غذایی، با گزارش اِنبیسی (NBC) مبنی بر جهشِ قیمتِ خواربار در ماه آوریل، در قیمتِ سبزیجاتِ تازه بازیافت یافت که بر مبنای سالانه نسبت به سه ماه پیش، بیش از ۴۴ درصد گرانتر هستند.
این افزایشهای افسارگسیختهٔ قیمتها اکنون با تشدیدِ اخراجها، بهویژه اخراجهای مرتبط با بازسازیِ مبتنی بر هوشِ مصنوعی، تلاقی پیدا کردهاند — ترکیبی شوم که از نظر تاریخی با «رکودِ تورمی» همراه بوده است. تشدیدکنندهٔ این بحران نیز جنگِ تعرفهایِ ترامپ علیهِ تقریباً تمامیِ کشورهای جهان است، که زنجیرههای تأمین را مختل کرده و قیمتِ کالاهای وارداتی را افزایش میدهد.
حتی در اظهاراتِ کوتاهش به خبرنگاران در روز سهشنبه، ترامپ روشن کرد که تنها دغدغهاش در رابطه با اقتصاد، بازارهای مالی است. او گفت: «مهمترین مسئله، با اختلافِ زیاد — از جمله اینکه آیا بازارِ سهامِ ما، که البته در بالاترین سطحِ تاریخیِ خود قرار دارد، کمی بالا یا پایین برود — این است که ایران نباید به سلاحِ هستهای دست پیدا کند.» او افزود: «هر آمریکایی این را درک میکند.»
در واقع، نظرسنجیها نشان میدهند که مخالفتِ گستردهای در میانِ مردم با ترامپ وجود دارد، هم در رابطه با جنگ علیهِ ایران و هم در قبالِ فاجعهٔ اقتصادی ناشی از آن. دو سومِ آمریکاییها با آغازِ جنگ از سوی ترامپ مخالفاند، در حالی که ۷۰ درصد در نظرسنجیِ سیاِناِن-اِساِسآراِس (CNN-SSRS ) اعلام کردند که نحوهٔ مدیریتِ اقتصاد توسط ترامپ را تأیید نمیکنند — ۲۰ واحد بدتر از هر زمان دیگری در دورهٔ نخستِ ریاستجمهوریِ او. حدودِ ۷۷ درصد، از جمله اکثریتِ رأیدهندگانِ جمهوریخواه، گفتند که سیاستهای ترامپ مسئولِ افزایشِ هزینههای زندگی هستند.
دموکراتهای کنگره با همان خشمِ تصنعیِ کسانی که سیاست را شاخهای از تئاتر میپندارند، اظهاراتِ ترامپ را دستاویز قرار دادند. حکیم جفریز، رهبرِ اقلیتِ مجلسِ نمایندگان، روز چهارشنبه اعلام کرد: «دونالد ترامپ روشن کرده است که او و حزبِ جمهوریخواه ذرهای به وضعیتِ مالیِ مردمِ آمریکا اهمیت نمیدهند. این اعترافی فوقالعاده است.» سپس چارلز شومر، رهبرِ اقلیتِ سنا، و سناتورِ والاستریت، در برابرِ تصویرِ بزرگشدهای از نقلقولِ ترامپ ژست گرفت تا رئیسجمهور را بهعنوان فردی «بیاعتنا» محکوم کند، گویی مشکل، صرفاً کمبودِ همدلی است.
هیچکس نباید فریبِ این نمایش را بخورد. این دولتِ دموکراتِ جو بایدن بود که با تزریقِ تریلیونها دلار به نظامِ مالی برای نجاتِ بانکها و سفتهبازان در اوجِ بیماری جهان گیر کووید-۱۹، و سرازیر کردنِ صدها میلیارد دلار به جنگِ آمریکا-ناتو علیهِ روسیه در اوکراین، به شعلهور شدنِ تورمِ افسارگسیخته کمک کرد. دموکراتها از این سیاست وحشتزده نیستند، آنچه آزارشان میدهد این است که ترامپ آن بخشِ ناگفته را علناً بر زبان میآورد.
در حالی که در درونِ طبقهٔ حاکمه، بهویژه بر سرِ برخی جنبههای سیاستِ خارجی، اختلافاتِ تاکتیکی وجود دارد، میانِ دو حزبِ سرمایهداری دربارهٔ وادار کردن طبقهٔ کارگر به پرداختِ بهایِ بحران و تشدیدِ جنگ هیچ اختلافی وجود ندارد.
ترامپ در کمپینِ ریاستجمهوریِ ۲۰۲۴ خود وعدههای عوامفریبانهای برای متوقف کردنِ افزایشِ قیمتها و جلوگیری از کاهشِ قدرتِ خریدِ دستمزدها داد، و دموکراتها نیز میکوشند در انتخاباتِ میاندورهایِ ۲۰۲۶ همین کار را انجام دهند. اما هر دو حزب از منافعِ شرکتهای عظیم، بانکها و الیگارشهای میلیاردر دفاع میکنند، نه از کارگران که اکثریتِ عظیمِ کشور را تشکیل میدهند.
الیگارشی در حال تاختوتاز است. بیاعتناییِ گستاخانهٔ ترامپ فشردهترین نمودِ دیدگاهی طبقاتی و برنامهای برای ضدانقلابِ اجتماعی است. همهچیز روی میز است. او در آغازِ ماه آوریل اعلام کرد: «هیچ پولی برای مهدکودک نفرستید»، چون «ما در حالِ جنگیدن هستیم.» او اصرار داشت که واشنگتن باید دست از نگرانی دربارهٔ «مدیکید، مدیکر و همهٔ این چیزهای فردی» بردارد و بر «یک چیز، یعنی حفاظتِ نظامی» تمرکز کند.
ترامپ سخنگویِ نظمی سیاسی است که تماماً با الیگارشی عجین شده است. همانگونه که وبسایتِ جهانی سوسیالیستی در ارتباط با مراسمِ آلوده به ثروتِ مدِ مت در اوایلِ همین ماه خاطرنشان کرد:
سلبِ مالکیت از ابرمیلیونرها و میلیاردرها یک ضرورتِ اجتماعی است. ایالاتِ متحده تحتِ کنترلِ طبقهٔ حاکمِ الیگارشی قرار دارد که به همان اندازه که ددمنش است، بیشرم نیز هست. این طبقه با رفتارِ خود، وجودش را غیرقابلِ تحمل کرده است. جامعه بضاعت ثروتمندان را ندارد.
خشمِ اجتماعیِ عظیمی در ایالاتِ متحده و در سطحِ بینالمللی در حالِ فوران است — علیهِ افزایشِ سرسامآورِ قیمتها، اخراجهای گسترده، جنگ، و تحقیرِعلنیِ زندگیِ کارگران از سوی الیگارشی. تاختوتازِ الیگارشی پیامدِ اجتنابناپذیرِ خود را نیز در پی دارد. مورخانِ آینده از آن بهعنوان امری اجتنابناپذیر یاد خواهند کرد: انقلابِ اجتماعی.
وبسایت جهانی سوسیالیستی صدای طبقه کارگر و رهبریِ جنبشِ سوسیالیستیِ بینالمللی است. ما کاملاً به حمایتِ خوانندگانِ خود متکی هستیم. لطفاً همین امروز کمکِ مالی کنید!